Cytrusy na co dzień…

2018-03-05
Tak, trudno w to uwierzyć, ale zapewne wielu z nas pamięta, że kiedyś cytrusy były towarem luksusowym i gościły na naszych stołach niezwykle rzadko… teraz możemy cieszyć się ich obecnością w codziennym menu i degustować różnorodne gatunki.
         
          Do cytrusów należą bardzo dobrze nam znane pomarańcze, jak navel, bergamotka, gorzka, czerwona oraz mandarynka, cytryna, limonka, pomelo, grejpfrut czy klementynka (hybryda pomarańczy i mandarynki). Ponadto coraz częściej mamy okazje włączyć w menu gatunki bardziej egzotyczne jak kumkwat, cytron zwany cedratem, papeda, czyli „limonka kaffir”, limetka, tangerynka oraz japońskie yuzu.

Zdrowie.

           Cytrusy są bogatym źródłem witaminy C, pomarańcza zawiera 53mg/100g, grejpfrut 33mg/100g i cytryna 53mg/100g, chociaż czarna porzeczka i natka pietruszki mają jej znacznie więcej, odpowiednio 182mg/100g czy 177mg/100g. Witamina C wzmacnia odporność, ułatwia wchłanianie żelaza w jelitach oraz zwiększa produkcję kolagenu, więc poprawia elastyczność skóry i naczyń krwionośnych. Ma także właściwości przeciwutleniające, czyli pomaga w walce z agresywnymi cząsteczkami tlenu przez co opóźnia procesy starzenia oraz chroni przed procesami nowotworzenia.
     
           Powięź otaczająca skupiska komórek napompowanych sokiem jest cennym źródłem błonnika. Błonnik reguluje poziom cukru we krwi, a wraz z potasem i choliną wspomaga serce. Dlatego zalecane jest spożywane owoców świeżych raczej w cząstkach, aby dostarczyć błonnik niż w postaci soku, co także pozwala uniknąć spożycia nadmiernej ilości cukru. Pomarańcze i grejpfruty zawierają beta-karoten, który pośrednio wpływa na wzrok. Czerwone pomarańcze zawierają również dobroczynne antocyjany działające przeciwzapalnie.
            Cytrusy zawierają kwasy, więc nie są wskazane przy chorobie refluksowej, dodatkowo ze względu na duża zawartość potasu nie są wskazane osobom z upośledzonym wydalaniem potasu. Cytrusy mogą wywoływać alergie. Nie zaleca się spożywania grejpfrutów osobom przyjmującym niektóre leki, ponieważ grejpfrut, a także gorzka pomarańcza, zawiera substancje z grupy furanokumaryn, które wpływają na aktywność enzymów w jelitach lub w wątrobie metabolizujących dany lek. W badaniach wykazano, że osoby przyjmujące określony lek na nadciśnienie razem z sokiem grejpfrutowym miały trzykrotnie wyższe stężenie tego leku we krwi, niż grupa kontrolna i to mogło powodować niebezpieczne obniżenie ciśnienia krwi. Interakcje z grejpfrutami wykazuje kilka grup leków, dlatego warto upewnić się podczas wizyty u lekarza.
            Przy przyrządzaniu herbaty z cytryną należy pamiętać, aby dodać cytrynę do naparu bez liści, kiedy ten stygnie. Dlaczego? Herbata zawiera glin, który występuje w postaci trudno przyswajalnej, bo związanej z taniną i tylko pewna część glinu uwalnia się do naparu, większość pozostaje w liściach. Glin staje się szkodliwy, bo wraz z kwasem cytrynowym zawartym w soku cytrynowym tworzy łatwo przyswajalny cytrynian glinu, a ten może uszkadzać neurony.
Kuchnia.
            Orzeźwiający sok pomarańczowy świetnie smakuje sam w sobie, ale i jako składnik lemoniad. Jest też składnikiem dressingów do sałatek lub marynat do mięs i ryb. Cząstki pomarańczy urozmaicają desery, gdzie świetnie komponuje się z innymi owocami cytrusowymi lub np. z gorzką czekoladą i prażonymi płatkami migdałowymi z nutką cynamonu. Pomarańcza jest też świetnym składnikiem dań wytrawnych zarówno na ciepło, jak i na zimno. Na ciepło dobrze smakuje w orientalnym gulaszu wołowym, np. z pieczonymi burakami. Ciekawa dla podniebienia jest kanapka na ciepło z marmolada pomarańczową i roztopionym serem cheddar. W sałatkach pomarańcza dobrze komponuje się, np. z ogórkiem i miętą lub w surowce z marchewką, kolendrą, sokiem z cytryny i odrobiną wody z kwiatu pomarańczy, a także z czerwona rzodkiewką z winegretem z oliwy i octu winnego z miętą. Goryczkowaty grejpfrut świetnie spisuje się w daniach z ryb i owoców morza, np. z pieczonym w imbirze łososiu z dressingiem z octu balsamicznego i kuminu na sałacie. Cząstki grejpfruta idą w parze z krewetkami i awokado. Cytryna, a szczególnie sok cytrynowy jest podstawowym składnikiem sosów sałatkowych, a obok soli i pieprzu najczęściej używanym produktem do przyprawiania potraw. Niezwykle aromatyczna jest starta skórka z cytryny, a ta ekologiczna jest na dodatek bezpieczna, dlatego służy do aromatyzowania zarówno ryb i mięs w marynatach, jak i ciast i deserów. Kiszona cytryna wykorzystana jest w kuchni orientalnej i nadaje intensywnie cytrynowy smak i aromat potrawom mięsnym jak tagine. Zapraszam na klasyczną orzeźwiająca przystawkę marokańską:

Sałatka pomarańczowa z oliwkami:

Składniki/4 osoby:

Sos:

Wykonanie
Umyć i obrać pomarańcze. Pokroić je w 0.5 cm plastry i rozłożyć na talerzu. Wymieszać składniki sosu i dodać oliwki, wymieszać. Wyłożyć oliwki, sosem polać pomarańcze. Natkę opłukać i posiekać, posypać sałatkę.




Agnieszka Ch
ęcińska-Moser 
Jest doktorem nauk biomedycznych, biologiem molekularnym i szefem kuchni. Prace doktorska obroniła na Wolnym Uniwersytecie w Amsterdamie, następnie odbyła kilka staży podoktorskich z diagnostyki i leczenia nowotworów w USA, Hiszpanii i Belgii. Uzyskała dyplom mistrzowski w prestiżowej szkole sztuk kulinarnych Le Cordon Bleu w Paryżu. Specjalizuje się w zakresie żywienia molekularnego w zdrowiu i w chorobie. Interesuje się psychologią, historią sztuki kulinarnej i śpiewem klasycznym. Mieszka w Paryżu. 


Agnieszka Chęcińska-Moser© 2017 Wszystkie prawa zastrzeżone. Wszelkie informacje medyczne opublikowane powyżej maja charakter wyłącznie informacyjny i nie mogą być interpretowane jako substytut świadomych i indywidualnych porad medycznych udzielanych przez wykwalifikowany personel medyczny.
Polecane
Cytryny świeże BIO ok.0,50kgBioplanetCytryny świeże BIO ok.0,50kg
5,80 zł / 0.5 kg Cena 1 kg: 11,60 zł
Limonki świeże BIO ok.0,25kgBioplanetLimonki świeże BIO ok.0,25kg
9,65 zł / 0.25 kg Cena 1 kg: 38,60 zł
Kminek ziarno BIO 60 g Dary NaturyKminek ziarno BIO 60 g
5,10 zł / szt.
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixelpixelpixel